Yamaç Paraşütü

Yamaç Paraşütü

Yamaç paraşütü, delta kanat ve ultralight uçuş sporu disiplinleri de yine yörede yapılabilir doğa sporu etkinlikleri arasındadır.

Deltaplan

1940'lı yıllarda yamaçlardan koşarak havalanan ve aşağıya kadar süzülerek inen yeni bir hava aracının denemeleri yapılıyordu. Bu aracın en önemli özelliği kolaylıkla sökülmesi ve çok hafif olması idi. Çubuklar üzerine gerilmiş paraşüt kumaşından oluşmuş bu hava cismine 1948 yılında Dr. Francis Rogallo "portatif delta kanadı" adını verdi ve bundan sonra bu buluş delta kanadı olarak anılmaya başlandı. İlerleyen yıllarda delta kanatları oldukça gelişti. Önceleri çok ucuz malzemeden yapılan hava aracı teknolojinin gelişmesine bağlı olarak dizaynı, kalitesi, hafifliği ve fiyatında da bir artış oldu. Bugün tecrübeli bir paraşütçü 30-35 kg'lık delta kanadına ek olarak yedek paraşüt, hava akımlarına göre şekillendirilmiş bağlantı elemanları, altimetre, variometre, pusula ve hız saati gibi bazı cihazlara ve telsize gereksinimi vardır. Bunlara ek olarak uçmayı düşündüğünüz tepedeki kalkış noktasına kadar düz bir yol gerekmektedir.


Yamaç Paraşütü

Deltaplan'a ek olarak 70'li yılların sonlarında bazı kişiler şekli sabit ve ağır olmayan, esnek ve hafif bir havaaracı geliştirmeyi düşündüler. Birçok kişi öncü paraşütlerle yamaçlardan uçus denemelerine başladılar. Bunlaruçaktan atladıktan sonra limit hızda (~198 km/s) düşerken açılmak üzere dizayn edilmiş serbest düşüşparaşütleriydi. Birçok denemeden sonra limit hızdaki yüksek gerilimlerin yavaş ve yumuşak olan yamaç kalkışlarında meydana gelmediği gözlendi ve daha büyük boyutlarda paraşütlerin daha iyi sonuçlar getireceği anlaşıldı. Üreticiler hava geçirgenliği olmayan kumaşlardan daha geniş yüzeyli paraşütler üretmeye başladılar. En sonunda yamaç paraşütçülüğü adıyla bilinen yepyeni bir spor doğdu.

80’li yıllarda yamaç paraşütçülerinin sayısıda geçmişe göre arttı. İlk olarak Fransa ve İsviçre Alp’lerindeki bir gurup pilot, yelken kanat pilotlarına özenerek dik yamaçlardan koşarak kalkış yapmaya başladılar. Böylece yamaç paraşütçülüğü giderek yaygınlaşmaya başladı. Japonya'daki Fuji Dağı ve Himalayalar'daki Everest zirvesinden uçuslar gerçeklestirildi. Yüzlerce kilometrelik mesafe rekorları kırıldı, saatlerce süren uçuşlar kaydedildi ve termik ve dalga kaldırıcıları kullanılarak binlerce feet'e çikildi. Yamaç paraşütü okadar beğenilen bir spor haline geldiki delta kanatlarını ikiye katladı diye biliriz. Antarktika dışında bütün kıtalarda dağlarda rengarenk kanatlar görülmeye başladı.

Rahatlıkla havalanır, yönlendirilir ve iner, birkaç dakikada içerisinde açılabilir ve toplanabilirler. Esaslı bir eğitimle temel uçuş kontrolü becerisi birkaç günde kazanılabilir. Bugün yamaç paraşütçülüğü en ucuz ve hafif hava aracı ve doğayla iç içe olmasından dolayı geniş bir kitle tarafından tutulup sevilmiş ve dünya sanayi ürünü konumuna gelmiştir.

Çok hafif olduğundan sırt çantası gibi rahatlıkla taşınabilir, ve diğer uçuş sporları gibi bir piste ihtiyacı olmadığı için daha özgür bir spor diye adlandırabiliriz. Kolay ve çok zevkli olmasına ilaveten sporun her dalında olduğu gibi yamaç paraşütçülüğü'nde de kesinlikle uymanız gereken bazı kuralların olduğunu hatırlatmamız gerekli. Havacılığın şaka kaldırmadığını düşünecek olursak, tehlikeleri önceden görüp ona göre önlem almanız gerektiğini birdaha hatırlatıyoruz. Güvenli uçuşlar için içinde uçtuğumuz hava katmanını kesinlikle iyi tanımalı, paraşütümüzün değişik şartlarda nasıl kullanılacağını önceden öğrenmeli ve dahada önemlisi asla tehlikeli hareketlerde bulunmamalısınız.

Yamaç paraşütçülüğü havacılığın belkide en basit ve en kolay yoludur. Uzun lafın kısası sizlere iyi uçuşlar....

YAMAÇ PARAŞÜTÜNÜN BÖLÜMLERİ

Yamaç paraşütü basit bir hava aracıdır. Ancak diğer hava araçlarında olduğu gibi özenli ve karmaşık tasarlamaların sonucunda oluşmuştur. İplerin uzunluğundaki küçük farklılıklar ya da kumaşın kesimindeki ufak bir ölçü farklılığı, sonuçta çok iyi yada çok kötü bir kanat ortaya çıkarabilir. İşte sizlere kısaca yamaç paraşütünün bölümleri:

* KANOPİ= Cismin kumaş kısmına kanopi yada kanat adı verilir. Kanopi, havada iken içerisi hava ile dolacak olan, birbirinin üzerine yerleşmiş iki katlı kumaş yüzeyden meydana gelir. Havanın kanat içerisine dolabilmesi için kanadın hücum kenarı diye adlandırılan ön kenarı açık, dolan havanın içeride hapsolmasını sağlamak için firar kenarı denilen arka kenar kapalıdır. Böylece paraşütün kumaşı havayı geçirmediğinden kanat, içine giren havayı hapsederek katı bir kanat formunu alır. Tamamen hava ile dolduğunda kanopi tipki bir uçak kanadı gibi alt yüzeyi düz, üst yüzeyi kavisli bir şekil alır. Tipik bir kanopide 40-60 hücre vardır. Bu hücrelerin uzunlukları kanada yukarıdan bakıldığında eliptik bir görünüm kazandırırlar. Bu şekle planform adı verilir. Kanopinin yan taraflarına kulak adı verilen dengeleyici parçalar yerleştirilmiştir. Kulaklar, paraşütün dengeli uçmasını ve dışa doğru kuvvet uygulayarak gergin kalmasını sağlarlar. Kanatlar, pilotun kilosu ve farklı uçuş koşullarına göre birçok değişik büyüklüğe ve en/boy oranında üretilmektedirler. Kanadın uç kenarlarında stabilizör denilen yerde sellerin ön kısmı kapalıdır. Stabilizör havayı sadece yan sellerden alarak dolar ve genişler.

* İPLER= Askı ipleri ve fren ipleri olarak ayrılırlar. Ağırlığı ve sürüklenmeyi azaltmak için ipler kevlar (karbon lifi) ve darcon gibi çok dayanıklı maddelerden mümkün mertebe ince üretilirler. Fren ipleri kolayca ayırt edilebilmeleri için farklı renklerde olurlar.

* KOLONLAR= Kolonlar iplerle kusamı birleştirirler, genelikler bütün ipler metal halkalarda toplanırlar ve kolonlarla birleşirler. Genellikle 25mm genşiliğindedir. Kolonlar kalkışlarda pilotların bütün ipleri birden tutup çekebilecekleri tek bir nokta teşkil ederler. Arka kolonlarda fren iplerinin geçtiği küçük halkalar ve uçuştan sonra fren kontrollerin tutturulabileceği velkro veya çit-çit gibi malzemeler bulunur.


* KUŞAM(HARNES)= Yamaç paraşütü kusamları genelde aynı temel yapıyı taşırlar. Oturmak için plastik yada tahtadan bir oturak kısmı, kumaştan bir sırtlık, omuz askıları, göğüs ve bacak kolonları ile iplerin bağlandığı askı kolonları vardır. Son zamanlarda üretilen modellerde hız sistemleri için bağlantılar, kevlar sırt koruma plakaları, yedek paraşüt ve safra bölümleri de bulunmaktadır. Bütün kusamlar vücut ölçülerine ve uçus pozisyonuna göre ayarlanabilirler.